przez Wega- Słownik herbaciany
Świat herbaty ma własny język. Na opakowaniach, w opisach produktów i podczas degustacji można spotkać określenia odnoszące się do pochodzenia herbaty, sposobu produkcji, wyglądu liści czy charakteru naparu. Niektóre z nich są intuicyjne, inne – zwłaszcza skróty używane w klasyfikacji herbat – na pierwszy rzut oka niewiele mówią.
Herbata jest przy tym niezwykle różnorodnym produktem. Z liści tej samej rośliny – Camellia sinensis – powstają herbaty białe, zielone, żółte, oolong, czarne i pu-erh, a o ich charakterze decydują między innymi odmiana rośliny, miejsce i termin zbioru oraz sposób przetwarzania liści. Każdy z tych etapów ma własne określenia, które pomagają opisać zarówno sam surowiec, jak i gotowy napar.
Osobną grupę stanowią terminy związane z wielkością i wyglądem liści, metodami produkcji czy oceną sensoryczną. OP, BOP, FOP, First Flush, oxidation, withering, umami czy astringency – znajomość tych pojęć ułatwia czytanie etykiet i specyfikacji oraz pozwala lepiej zrozumieć różnice pomiędzy poszczególnymi herbatami.
Poniższy słownik wyjaśnia najważniejsze pojęcia związane z uprawą, produkcją, klasyfikacją, parzeniem i oceną herbaty. Może być zarówno wprowadzeniem dla osób rozpoczynających swoją przygodę z herbatą, jak i podręcznym źródłem wiedzy dla tych, którzy chcą lepiej orientować się w herbacianej terminologii.
A
Agony of the leaves
Tradycyjne, obrazowe określenie procesu rozwijania się liści herbaty podczas parzenia. Pod wpływem gorącej wody zwinięte lub uformowane podczas produkcji liście stopniowo się rozprostowują, zwiększając swoją objętość i uwalniając składniki odpowiedzialne za smak oraz aromat naparu.
Aromatyzowanie
Proces nadawania herbacie dodatkowego aromatu. Do herbacianej bazy można dodać aromaty, a także różnego rodzaju składniki, takie jak kwiaty, owoce, zioła czy przyprawy. Sposób aromatyzowania zależy od rodzaju produktu i efektu, jaki chce uzyskać producent.
Assam
Region uprawy herbaty w północno-wschodnich Indiach, położony przede wszystkim w dolinie rzeki Brahmaputry, a także określenie produkowanych tam herbat. Assam jest jednym z najważniejszych regionów herbacianych na świecie i słynie głównie z herbat czarnych o intensywnym, pełnym i często słodowo-miodowym profilu. Do ich produkcji powszechnie wykorzystuje się Camellia sinensis var. assamica, dobrze przystosowaną do ciepłego i wilgotnego klimatu regionu.
Asamushi
Określenie stosowane w odniesieniu do japońskich zielonych herbat, przede wszystkim Senchy, poddawanych stosunkowo krótkiemu działaniu pary. Liście zachowują bardziej regularną strukturę, a napar jest zwykle klarowniejszy i delikatniejszy niż w przypadku herbat parowanych dłużej.
Astringency – cierpkość
Wrażenie ściągania i suchości w ustach pojawiające się podczas picia niektórych herbat. Cierpkość jest związana między innymi z obecnością polifenoli. Nie należy utożsamiać jej z goryczą – są to dwa różne odczucia sensoryczne.
Autumnal flush
Jesienny zbiór herbaty, szczególnie często wspominany w przypadku herbat z Darjeelingu. Herbaty z tego okresu mogą mieć pełniejszy, dojrzalszy profil niż delikatne herbaty z pierwszego zbioru.
B
Bancha
Japońska zielona herbata produkowana zazwyczaj z liści zbieranych później niż surowiec przeznaczony na Senchę wysokiej jakości. Zwykle ma łagodny, mniej intensywny profil i jest popularną herbatą codzienną.
Biała herbata – White tea
Jeden z podstawowych rodzajów herbaty, produkowany najczęściej z młodych liści i pączków. Jej obróbka jest stosunkowo niewielka i obejmuje przede wszystkim więdnięcie oraz suszenie. W zależności od surowca i sposobu produkcji białe herbaty mogą mieć bardzo różnorodne profile smakowe.
Black tea – czarna herbata
Herbata, w której podczas produkcji dopuszcza się do daleko posuniętego utleniania enzymatycznego liści. Proces ten prowadzi do powstania charakterystycznej ciemnej barwy suszu oraz zmienia aromat i smak herbaty. W Chinach ten rodzaj herbaty określany jest jako herbata czerwona (hong cha).
Blend
Mieszanka dwóch lub większej liczby herbat. Łączenie różnych surowców pozwala uzyskać określony, powtarzalny profil smakowy i aromatyczny. Blend może składać się z herbat pochodzących z różnych plantacji, regionów, a nawet krajów.
Bloom
Termin używany podczas oceny suchego liścia, odnoszący się do jego atrakcyjnego, świeżego wyglądu i charakterystycznego połysku. Może być jednym z elementów branych pod uwagę przy ocenie prawidłowości przetworzenia i kondycji suszu.
Body – pełnia naparu
Określenie używane podczas oceny sensorycznej herbaty. Opisuje odczuwaną w ustach „pełnię” lub strukturę naparu. Herbata może mieć lekkie, średnie lub pełne body.
BOP – Broken Orange Pekoe
Jedno z oznaczeń stosowanych w klasyfikacji czarnych herbat. Odnosi się do herbaty składającej się z łamanych fragmentów liści. Mniejsze cząstki szybciej oddają składniki do wody, dlatego napar może być intensywniejszy i zaparzać się szybciej niż herbata z większych liści.
Briskness
Określenie używane podczas profesjonalnej degustacji herbaty. Opisuje żywy, świeży i wyrazisty charakter naparu, często połączony z przyjemnym wrażeniem cierpkości. Nie należy utożsamiać go po prostu z mocą herbaty.
Broken leaf – liść łamany
Herbata składająca się z mniejszych, połamanych fragmentów liści. Ze względu na większą powierzchnię kontaktu z wodą zazwyczaj zaparza się szybciej niż herbata z całych liści i może dawać bardziej intensywny napar.
C
Camellia sinensis
Krzew herbaciany, z którego powstają klasyczne herbaty: biała, zielona, żółta, oolong, czarna i pu-erh. Różnice pomiędzy nimi wynikają przede wszystkim z zastosowanego surowca i sposobu jego przetwarzania po zbiorze.
Catechins – katechiny
Grupa naturalnie występujących w herbacie związków polifenolowych. Szczególnie dużo uwagi poświęca się im w przypadku zielonej herbaty, w której dzięki ograniczeniu utleniania zachowuje się znaczna część katechin obecnych w świeżych liściach.
Ceylon tea – herbata cejlońska
Herbata pochodząca ze Sri Lanki, dawniej nazywanej Cejlonem. Na wyspie produkuje się przede wszystkim herbaty czarne, choć powstają tam również herbaty zielone i inne rodzaje. Charakter herbat cejlońskich różni się w zależności m.in. od regionu i wysokości upraw.
Chumushi
Określenie japońskiej zielonej herbaty poddanej średnio długiemu parowaniu. Pod względem sposobu obróbki znajduje się pomiędzy krótko parowaną asamushi a długo parowaną fukamushi.
Clonal tea
Herbata pochodząca z krzewów rozmnażanych wegetatywnie z wyselekcjonowanych roślin o określonych cechach. Pozwala to zachować właściwości wybranego materiału roślinnego, np. wydajność, odporność czy określone cechy sensoryczne.
Cold brew
Metoda przygotowywania herbaty przy użyciu zimnej lub chłodnej wody i odpowiednio długiego czasu ekstrakcji. Powstały napar ma zwykle łagodniejszy charakter i mniejszą cierpkość niż herbata przygotowana gorącą wodą.
CTC – Crush, Tear, Curl
Metoda produkcji czarnej herbaty, której nazwa oznacza „zgniatanie, rozrywanie, zwijanie”. Liście są mechanicznie rozdrabniane i formowane w niewielkie granulki. Herbaty CTC szybko się zaparzają i dają intensywny, mocny napar.
Cultivar – kultywar
Odmiana uprawna krzewu herbacianego wyselekcjonowana ze względu na określone właściwości. Poszczególne kultywary mogą różnić się m.in. odpornością na warunki klimatyczne, wydajnością, składem chemicznym oraz profilem sensorycznym.
D
Darjeeling
Region uprawy herbaty położony u podnóża Himalajów w Indiach, a także określenie produkowanych tam herbat. Charakter Darjeelingów zależy m.in. od plantacji i terminu zbioru.
Decaffeinated tea – herbata bezkofeinowa
Herbata, z której w procesie technologicznym usunięto większość naturalnie występującej kofeiny. Nie należy jej mylić z naparami naturalnie niezawierającymi kofeiny, takimi jak rooibos, ponieważ nie powstają one z krzewu Camellia sinensis.
Dry leaf – suchy liść, susz
Herbata przed zaparzeniem. Podczas profesjonalnej oceny suchego liścia zwraca się uwagę m.in. na jego wielkość, kształt, barwę, jednorodność, aromat oraz udział łodyżek, pyłu i innych frakcji.
Dust – pył herbaciany
Najdrobniejsza frakcja powstająca podczas produkcji i sortowania herbaty. Ze względu na bardzo mały rozmiar cząstek szybko oddaje składniki do naparu. Dust jest często wykorzystywany w produkcji herbat ekspresowych.
F
Fannings
Drobne fragmenty liści herbaty, większe od pyłu herbacianego (dust), ale mniejsze od typowych herbat klasy broken. Podobnie jak dust szybko się zaparzają i często stosowane są w herbacie ekspresowej.
Fermentacja
Termin tradycyjnie używany w branży herbacianej w odniesieniu do zmian zachodzących podczas produkcji niektórych herbat. W przypadku produkcji czarnej herbaty precyzyjniejszym określeniem jest utlenianie enzymatyczne (oksydacja). Rzeczywista fermentacja z udziałem mikroorganizmów zachodzi natomiast m.in. podczas produkcji niektórych herbat pu-erh.
First flush
Pierwszy zbiór liści w danym sezonie wegetacyjnym. Określenie jest szczególnie często spotykane w odniesieniu do herbat z Darjeelingu. Herbaty first flush są cenione za świeży, lekki i charakterystyczny profil.
Fixation – zatrzymanie utleniania
Etap produkcji zielonej herbaty polegający na szybkim podgrzaniu świeżych liści w celu dezaktywacji enzymów odpowiedzialnych za utlenianie. W Japonii wykorzystuje się przede wszystkim parę wodną, natomiast w Chinach często stosuje się ogrzewanie liści w rozgrzanych urządzeniach.
Flush
Termin mający kilka powiązanych znaczeń. Może oznaczać młody przyrost krzewu herbacianego przeznaczony do zbioru, a także okres zbiorów, czego przykładami są first flush, second flush i autumnal flush.
FOP – Flowery Orange Pekoe
Oznaczenie spotykane przede wszystkim w klasyfikacji czarnych herbat liściastych. Odnosi się do herbat zawierających młode liście i pączki. Nie jest jednak uniwersalną oceną jakości ani smaku herbaty.
Fukamushi
Japońskie określenie herbaty poddanej dłuższemu parowaniu. W wyniku takiej obróbki liście stają się bardziej miękkie i łatwiej ulegają rozdrobnieniu. Napar z Fukamushi Senchy jest zwykle intensywnie zielony, mniej przejrzysty i pełniejszy w smaku.
G
Gaiwan
Tradycyjne chińskie naczynie do parzenia herbaty składające się z czarki, pokrywki i – najczęściej – podstawki. Umożliwia wielokrotne, krótkie parzenie tych samych liści.
Genmaicha
Japońska herbata będąca połączeniem zielonej herbaty i prażonego ryżu. Charakteryzuje się wyraźnymi nutami prażonymi, które uzupełniają roślinny charakter herbacianej bazy.
GFOP – Golden Flowery Orange Pekoe
Jedno z rozwinięć klasyfikacji FOP. Litera „G” odnosi się do obecności złocistych tipsów. Oznaczenie opisuje przede wszystkim wygląd i strukturę suszu, a nie stanowi samodzielnej gwarancji jakości sensorycznej.
Gongfu Cha
Chiński sposób przygotowywania herbaty oparty na stosunkowo dużej ilości liści, małym naczyniu oraz serii krótkich parzeń. Pozwala obserwować, jak smak i aromat zmieniają się podczas kolejnych parzeń.
Green tea – zielona herbata
Rodzaj herbaty, w której utlenianie enzymatyczne zostaje zatrzymane na wczesnym etapie produkcji poprzez działanie wysokiej temperatury. W zależności od tradycji i miejsca produkcji wykorzystuje się m.in. parę wodną lub ogrzewanie liści w rozgrzanych urządzeniach.
Gunpowder
Rodzaj zielonej herbaty, której liście podczas produkcji formowane są w niewielkie, zwarte kulki. Nazwa nawiązuje do wyglądu suszu przypominającego dawny proch strzelniczy.
Gyokuro
Wysokiej jakości japońska zielona herbata. Krzewy przeznaczone do jej produkcji są zacieniane przed zbiorem, co wpływa na skład liści i charakter naparu. Gyokuro wyróżnia się intensywnym umami i wyraźną słodyczą.
H
Harvest – zbiór
Pozyskiwanie liści i pączków z krzewów herbacianych. Zbiór może odbywać się ręcznie lub mechanicznie, a jego termin i zastosowany standard mają istotny wpływ na właściwości surowca oraz charakter gotowej herbaty.
I
Infusion – napar
Płyn otrzymany po zalaniu herbaty wodą i przeprowadzeniu ekstrakcji jej rozpuszczalnych składników. W profesjonalnej terminologii degustacyjnej można spotkać również angielskie określenie liquor.
J
Jasmine tea – herbata jaśminowa
Herbata, najczęściej zielona, której nadano aromat kwiatów jaśminu. W tradycyjnej produkcji świeże kwiaty mają kontakt z liśćmi herbaty, które przejmują ich zapach.
K
Kill-green
Angielskie określenie etapu zatrzymywania utleniania enzymatycznego liści, szczególnie kojarzonego z produkcją zielonej herbaty. Chińskim odpowiednikiem terminu jest sha qing.
Kofeina – teina
Naturalny związek występujący w liściach krzewu herbacianego i odpowiedzialny za pobudzające działanie herbaty. Teina nie jest odrębną substancją – jest tradycyjną nazwą kofeiny występującej w herbacie. Jej zawartość w naparze zależy m.in. od rodzaju surowca, proporcji liści do wody, temperatury oraz czasu parzenia.
Kombucha
Fermentowany napój przygotowywany zazwyczaj z osłodzonego naparu herbacianego przy udziale symbiotycznej kultury bakterii i drożdży. Mimo związku z herbatą jest odrębnym rodzajem napoju.
Kukicha
Japońska herbata zawierająca przede wszystkim łodyżki i ogonki liściowe oddzielone podczas produkcji innych zielonych herbat. Ma charakterystyczny, zwykle łagodny profil smakowy.
Kyusu
Tradycyjny japoński czajniczek używany przede wszystkim do przygotowywania zielonych herbat. Wiele modeli ma charakterystyczny boczny uchwyt i wbudowane sitko.
L
Leaf grade – klasa liścia
Klasyfikacja stosowana przede wszystkim w handlu czarną herbatą, opisująca m.in. wielkość i postać liści oraz udział pączków. Oznaczenia takie jak OP, FOP czy BOP dostarczają informacji o charakterze suszu, ale same w sobie nie stanowią pełnej oceny jakości ani smaku herbaty.
Liquor
Termin używany w profesjonalnej ocenie herbaty na określenie zaparzonego płynu. Ocenia się m.in. jego kolor, klarowność, aromat, smak, cierpkość i pełnię.
M
Maocha
Wstępnie przetworzony surowiec herbaciany wykorzystywany m.in. do produkcji pu-erh. Może być następnie sortowany, prasowany, poddawany dalszej obróbce lub przeznaczony do dojrzewania.
Matcha
Japońska zielona herbata w postaci bardzo drobnego proszku. Powstaje z odpowiednio uprawianych i przetwarzanych liści, z których produkuje się tencha, następnie mieloną na matchę. Podczas picia spożywa się całe rozdrobnione liście, a nie jedynie wodny napar.
Men huang
Charakterystyczny etap produkcji żółtej herbaty. Podgrzane liście są przez pewien czas utrzymywane w ciepłych i wilgotnych warunkach, co wpływa na ich barwę, aromat i smak oraz odróżnia żółtą herbatę od zielonej.
Muscatel
Określenie charakterystycznej nuty aromatycznej i smakowej kojarzonej przede wszystkim z niektórymi herbatami Darjeeling z drugiego zbioru. Przywodzi na myśl dojrzałe winogrona muskatowe i jest jedną z najbardziej rozpoznawalnych cech części herbat z tego regionu.
O
Oksydacja
Utlenianie enzymatyczne zachodzące po uszkodzeniu struktury świeżych liści herbaty. Ma zasadniczy wpływ na ich barwę, aromat i smak. W zielonej herbacie proces zostaje szybko zatrzymany, natomiast przy produkcji czarnej herbaty przebiega w znacznie większym stopniu.
Oolong
Rodzaj herbaty poddawanej częściowemu utlenianiu. Oolongi stanowią niezwykle zróżnicowaną grupę – od lekkich, kwiatowych i zielonych po ciemniejsze, mocniej utlenione lub prażone herbaty o zupełnie innym profilu.
OP – Orange Pekoe
Jedno z najbardziej znanych oznaczeń klasyfikacji czarnej herbaty liściastej. Odnosi się do wielkości i charakteru liści, a nie – wbrew częstemu skojarzeniu – do pomarańczowego aromatu. „Orange” w nazwie nie oznacza obecności pomarańczy.
Orthodox – metoda ortodoksyjna
Tradycyjny sposób produkcji herbaty, w którym liście przechodzą kolejne etapy obróbki przy zachowaniu stosunkowo dużych fragmentów. W przypadku czarnej herbaty metodę tę często przeciwstawia się technologii CTC.
P
Pan-firing
Metoda termicznej obróbki liści stosowana przede wszystkim przy produkcji wielu chińskich zielonych herbat. Podgrzewanie zatrzymuje aktywność enzymów odpowiedzialnych za utlenianie, a jednocześnie wpływa na aromat i smak gotowej herbaty.
Pekoe
Termin występujący w tradycyjnych systemach klasyfikacji herbaty. Jego dokładne znaczenie zależy od stosowanego systemu i regionu produkcji, dlatego nie należy traktować samego określenia pekoe jako jednoznacznej oceny jakości.
Plucking – zbiór liści
Zrywanie młodych części krzewu herbacianego przeznaczonych do dalszej produkcji. W zależności od rodzaju herbaty i wymaganej jakości zbierane mogą być różne części pędu.
Plucking standard – standard zbioru
Określa, które części młodego pędu herbacianego są zbierane do produkcji. Może to być np. sam pączek, pączek i jeden liść albo pączek i dwa liście. Dobór surowca wpływa na późniejsze właściwości herbaty.
Pu-erh
Herbata pochodząca z chińskiej prowincji Yunnan, poddawana procesom dojrzewania. Wyróżnia się dwa podstawowe typy: sheng (surowy) i shou (dojrzewający w procesie przyspieszonym). Jej charakter może zmieniać się wraz z upływem czasu.
R
Rolling – rolowanie
Etap produkcji polegający na mechanicznym kształtowaniu liści. Rolowanie może również naruszać ich strukturę komórkową, co w przypadku herbat poddawanych oksydacji ułatwia kontakt enzymów i składników liścia z tlenem.
S
Second flush
Drugi zbiór herbaty w sezonie. Określenie jest szczególnie często stosowane przy herbatach z Darjeelingu. Herbaty z drugiego zbioru zwykle różnią się od first flush kolorem, aromatem i profilem smakowym.
Sencha
Jeden z najbardziej znanych rodzajów japońskiej zielonej herbaty. Podczas produkcji utlenianie świeżych liści zatrzymuje się najczęściej za pomocą gorącej pary, po czym liście są rolowane, formowane i suszone. Sencha może mieć nuty roślinne, świeże, słodkawe i umami, a jej charakter zależy m.in. od kultywaru, miejsca uprawy i sposobu produkcji.
Sha qing
Chińskie określenie procesu zatrzymywania aktywności enzymów odpowiedzialnych za utlenianie świeżych liści. Jest jednym z kluczowych etapów produkcji zielonej herbaty.
Single estate
Określenie herbaty pochodzącej z jednej plantacji lub posiadłości herbacianej. W przeciwieństwie do mieszanek tworzonych z surowców o różnym pochodzeniu taka herbata jest związana z konkretnym miejscem produkcji.
Shincha
Dosłownie „nowa herbata”. Japońskie określenie świeżej herbaty pochodzącej z pierwszego zbioru danego sezonu i wprowadzanej do sprzedaży wkrótce po produkcji.
Steaming – parowanie
Obróbka świeżych liści gorącą parą stosowana przede wszystkim w produkcji japońskich zielonych herbat. Pozwala szybko zatrzymać aktywność enzymatyczną i ma wpływ na charakterystyczny kolor, aromat i smak gotowej herbaty.
T
Tanniny – taniny
Określenie często używane potocznie w odniesieniu do związków polifenolowych obecnych w herbacie i związanych m.in. z jej cierpkością. W tekstach specjalistycznych bardziej precyzyjne jest mówienie o konkretnych grupach polifenoli, np. katechinach.
Tencha
Specjalnie przetwarzana japońska zielona herbata stanowiąca surowiec do produkcji matchy. Po wysuszeniu usuwa się m.in. łodyżki i grubsze części liści, a otrzymany materiał może zostać zmielony na bardzo drobny proszek.
Terroir
Pojęcie opisujące wpływ miejsca uprawy na charakter produktu. W przypadku herbaty obejmuje m.in. klimat, wysokość nad poziomem morza, rodzaj gleby, ilość opadów i lokalne warunki środowiskowe.
TGFOP – Tippy Golden Flowery Orange Pekoe
Oznaczenie stosowane w klasyfikacji niektórych czarnych herbat liściastych. Wskazuje na obecność młodych liści oraz większej ilości tipsów. Podobnie jak inne skróty tego typu opisuje cechy suszu i nie powinno być traktowane jako samodzielna ocena smaku herbaty.
Tips – tipsy, pączki
Najmłodsze, jeszcze nierozwinięte części pędu herbacianego. W zależności od rodzaju herbaty mogą być pokryte delikatnymi włoskami i po wysuszeniu przybierać srebrzystą lub złocistą barwę.
Tippy
Określenie stosowane wobec herbat zawierających widoczną ilość młodych pączków, czyli tipsów. Pojawia się również w rozwinięciach skrótów klasyfikacyjnych, np. TGFOP.
Two leaves and a bud – dwa liście i pączek
Jeden z klasycznych standardów ręcznego zbioru herbaty. Z młodego pędu zbierany jest nierozwinięty pączek wraz z dwoma najmłodszymi liśćmi. Nie jest to jednak uniwersalny standard dla wszystkich rodzajów i klas herbat.
U
Umami
Jeden z podstawowych smaków, szczególnie istotny w opisie niektórych japońskich zielonych herbat, takich jak Gyokuro czy wysokiej jakości Sencha. Jest kojarzony z pełnym, bulionowym, długo utrzymującym się odczuciem smakowym.
W
Wet leaf / Infused leaf – zaparzony liść
Liście pozostałe po przygotowaniu naparu. Podczas profesjonalnej degustacji również one podlegają ocenie – zwraca się uwagę m.in. na ich kolor, zapach, strukturę i jednorodność. Mogą dostarczyć dodatkowych informacji o wykorzystanym surowcu i sposobie jego przetworzenia.
Więdnięcie
Jeden z pierwszych etapów produkcji wielu rodzajów herbaty. Świeżo zebrane liście stopniowo tracą część wody, stają się bardziej elastyczne i przygotowują się do kolejnych etapów obróbki. Warunki i długość więdnięcia wpływają również na późniejszy aromat herbaty.
Z
Zbiór ręczny
Metoda zbierania surowca pozwalająca selektywnie wybierać określone części młodego pędu, np. pączek i dwa liście. Jest bardziej pracochłonna od zbioru mechanicznego, ale umożliwia precyzyjniejsze dobranie surowca.
Najważniejsze pojęcia herbaciane w jednym miejscu
Od młodych liści rosnących na krzewie Camellia sinensis do gotowego naparu prowadzi długa droga. Na ostateczny charakter herbaty wpływają odmiana rośliny, miejsce i termin zbioru, jakość surowca, sposób przetwarzania liści, przechowywanie oraz sposób parzenia.
Znajomość podstawowych terminów ułatwia więc nie tylko czytanie etykiet, opisów produktów czy specyfikacji. Pozwala również lepiej zrozumieć, czym różnią się poszczególne rodzaje herbat, co oznaczają skróty takie jak OP, BOP czy GFOP oraz dlaczego dwie herbaty powstałe z liści tej samej rośliny mogą wyglądać, pachnieć i smakować zupełnie inaczej.
