• +48 690 549 209
  • ul. Heliotropów 29, kl. B, lok. 4, 04-796 Warszawa
  • Pon.-Pt. 9:00-17:00

Herbata pochodząca z tej samej plantacji nie zawsze smakuje tak samo. Jednym z czynników wpływających na jej charakter jest termin zbioru. Liście zebrane wiosną mogą dawać napar wyraźnie różniący się od herbaty wyprodukowanej latem czy jesienią. Znaczenie mają temperatura, ilość opadów, nasłonecznienie, tempo wzrostu krzewów oraz długość przerw pomiędzy kolejnymi zbiorami. Właśnie dlatego w opisach niektórych herbat pojawiają się określenia takie jak first flush, second flush czy autumnal flush. Są one szczególnie kojarzone z herbatami indyjskimi, przede wszystkim z Darjeelingu, ale sezonowość zbiorów ma znaczenie również w wielu innych regionach świata.

Co oznacza „flush”?

W terminologii herbacianej słowo flush odnosi się do okresu pojawiania się nowych przyrostów krzewu herbacianego, które następnie są zbierane i przetwarzane. W regionach o wyraźnie zaznaczonych porach roku wzrost krzewów nie przebiega równomiernie przez cały rok. Po okresie spoczynku roślina wypuszcza młode pędy, później następują kolejne okresy wzrostu, a właściwości zbieranego surowca zmieniają się wraz z warunkami pogodowymi. Nie istnieje jednak jeden kalendarz zbiorów właściwy dla wszystkich herbat. Pora zbioru zależy od kraju, regionu, wysokości upraw, klimatu, pogody w danym roku oraz rodzaju produkowanej herbaty.

First flush – pierwszy wiosenny zbiór

Określenie first flush najbardziej kojarzone jest z herbatami z Darjeelingu w północno-wschodnich Indiach. Pierwszy zbiór następuje tam po zimowym okresie spoczynku krzewów, zazwyczaj wiosną. Młode liście rozwijają się w stosunkowo chłodnych warunkach, a ich wzrost jest wolniejszy niż w cieplejszych miesiącach. Herbaty Darjeeling First Flush są zazwyczaj cenione za lekki, świeży i żywy charakter, delikatną cierpkość oraz roślinne, kwiatowe i świeże nuty. Napar bywa znacznie jaśniejszy niż ten, którego wiele osób spodziewa się po klasycznej czarnej herbacie. Pierwsze partie z nowego sezonu mogą osiągać wysokie ceny, szczególnie jeśli pochodzą z renomowanych ogrodów i wyróżniają się jakością. Nie oznacza to jednak, że określenie first flush jest samo w sobie gwarancją wybitnej herbaty. Informuje przede wszystkim o okresie zbioru.

Second flush – drugi zbiór i zupełnie inny charakter

Po pierwszym wiosennym zbiorze krzewy ponownie wypuszczają młode pędy. Z nich powstają herbaty określane jako second flush. W Darjeelingu drugi zbiór przypada zwykle na późną wiosnę i początek lata. Wyższe temperatury i inne warunki wegetacji sprawiają, że herbata może mieć zupełnie inny charakter niż first flush. Darjeeling Second Flush jest zazwyczaj pełniejszy, bardziej dojrzały i intensywny. To właśnie w herbatach z tego okresu szczególnie ceniony jest charakterystyczny aromat określany jako muscatel, przywodzący na myśl winogrona muskatowe, dojrzałe owoce, miód czy słodkie nuty kwiatowe. Nie chodzi więc o to, że second flush jest „gorszą wersją” pierwszego zbioru. Są to dwa różne style herbaty, które mogą mieć swoich zwolenników.

A co dzieje się pomiędzy nimi?

Podział sezonu nie zawsze ogranicza się do pierwszego i drugiego zbioru. W Darjeelingu można spotkać również określenie in-between, odnoszące się do herbat produkowanych w okresie pomiędzy first i second flush. Później pojawia się okres monsunowy. Duża ilość opadów i szybki wzrost roślin sprzyjają większej produkcji, ale charakter naparu jest inny niż w przypadku cenionych zbiorów wiosennych i wczesnoletnich. Herbaty z okresu monsunowego są często mocniejsze i mniej subtelne.

Autumnal flush – herbata z jesiennego zbioru

Po zakończeniu monsunu w Darjeelingu następuje jeszcze zbiór jesienny – autumnal flush. Jesienne herbaty mają zazwyczaj ciemniejszy napar i bardziej zaokrąglony, pełniejszy charakter niż delikatne herbaty z pierwszego zbioru. Mogą pojawiać się w nich nuty owocowe, drzewne, miodowe czy lekko korzenne. To kolejny przykład pokazujący, że herbata z jednej plantacji może w ciągu roku zmieniać swój profil sensoryczny.

Assam – sezon zbioru też ma znaczenie

Sezonowość jest istotna również w Assamie, jednym z najważniejszych regionów produkcji czarnej herbaty w Indiach. Pierwszy wiosenny zbiór daje zwykle herbaty nieco lżejsze. Szczególnie ceniony jest natomiast second flush, podczas którego powstają klasyczne herbaty Assam o pełnym, mocnym charakterze, często z wyraźnymi złotymi tipsami. W dobrych herbatach z tego okresu można znaleźć charakterystyczne nuty słodowe, miodowe i owocowe. Mocny napar sprawia, że Assam Second Flush dobrze sprawdza się również jako składnik mieszanek śniadaniowych.

Nepal – podobny kalendarz, własny charakter

Także w Nepalu, szczególnie na plantacjach położonych wysoko w Himalajach, spotyka się podział na zbiory wiosenne, letnie i jesienne. Ze względu na warunki klimatyczne oraz bliskość Darjeelingu część nepalskich herbat może wykazywać podobną sezonową zmienność. Wiosenne zbiory bywają lekkie, świeże i kwiatowe, natomiast późniejsze mogą dawać napary pełniejsze, bardziej owocowe i wyraziste. Nie należy jednak traktować herbat nepalskich jedynie jako odpowiednika Darjeelingu. Poszczególne plantacje, wysokości upraw i metody produkcji tworzą własne, charakterystyczne profile.

Chiny – wiosenne herbaty mają szczególne znaczenie

W Chinach zwykle nie stosuje się oznaczeń first flush i second flush w taki sposób jak w Indiach. Termin zbioru jest jednak niezwykle istotny, szczególnie w przypadku wielu wysokiej jakości herbat zielonych. Wczesnowiosenne zbiory są często najbardziej cenione. Młode pączki i listki rozwijające się po zimowym spoczynku mogą dawać delikatny, świeży i bogaty aromatycznie surowiec. W przypadku niektórych chińskich herbat znaczenie mają nawet konkretne okresy tradycyjnego kalendarza. Spotyka się między innymi herbaty określane jako pre-Qingming (Mingqian), czyli zbierane przed świętem Qingming przypadającym na początku kwietnia. Późniejsze zbiory mogą dawać większe liście i bardziej zdecydowany smak, a jednocześnie pozwalają uzyskać większą ilość surowca.

Japonia – shincha i kolejne zbiory

Również w Japonii pierwszy zbiór ma szczególną pozycję. Ichibancha oznacza pierwszy zbiór sezonu, natomiast określenie shincha, czyli „nowa herbata”, stosuje się do świeżej herbaty z pierwszego wiosennego zbioru trafiającej na rynek wkrótce po produkcji. Pierwszy zbiór jest szczególnie ceniony za świeżość, aromat oraz równowagę między umami, słodyczą i roślinnymi nutami charakterystycznymi dla japońskich zielonych herbat. Kolejne zbiory, określane m.in. jako nibancha i sanbancha, odbywają się później. Liście rozwijają się w innych warunkach pogodowych, co wpływa na ich skład i charakter otrzymywanego naparu.

Sri Lanka – sezon zależy również od regionu

Na Sri Lance sytuacja wygląda jeszcze inaczej. Tropikalny klimat pozwala prowadzić zbiory przez znaczną część roku, jednak najlepszy okres produkcji nie przypada wszędzie w tym samym czasie. Plantacje znajdują się na różnych wysokościach i po różnych stronach gór, dlatego oddziałują na nie odmienne cykle monsunowe. W rezultacie okres określany jako quality season może występować w różnych miesiącach w zależności od regionu. Herbata z Nuwara Eliya, Dimbuli czy Uvy może więc osiągać swój najbardziej charakterystyczny profil w innym okresie roku. Pokazuje to, dlaczego prosty podział na „pierwszy”, „drugi” i „jesienny” zbiór nie może być stosowany jednakowo do wszystkich krajów pochodzenia.

Dlaczego termin zbioru zmienia smak?

Krzew herbaciany reaguje na otoczenie. Zmieniające się w ciągu roku temperatura, nasłonecznienie, opady, wilgotność i tempo wzrostu wpływają na właściwości młodych pędów. Znaczenie ma również to, jak długo roślina pozostawała w spoczynku przed rozpoczęciem kolejnego okresu wegetacji. Dlatego młode wiosenne liście mogą dawać napary delikatne, świeże i aromatyczne, podczas gdy surowiec zbierany w cieplejszym okresie może tworzyć napar mocniejszy, pełniejszy lub bardziej owocowy. Nie jest to jednak prosta zasada „wcześniej znaczy lepiej”. Wszystko zależy od regionu, rodzaju herbaty oraz efektu, jaki producent chce uzyskać.

Czy pierwszy zbiór zawsze jest najlepszy?

Określenia takie jak first flush bywają wykorzystywane marketingowo, dlatego łatwo odnieść wrażenie, że pierwszy zbiór automatycznie oznacza najwyższą jakość. Tak nie jest. W przypadku niektórych herbat właśnie pierwszy zbiór jest najbardziej poszukiwany. W innych szczególnie ceniony może być drugi zbiór. Dobrym przykładem jest Darjeeling: zwolennicy lekkich, świeżych i kwiatowych naparów mogą preferować first flush, podczas gdy osoby szukające charakterystycznych nut muskatelowych wybiorą second flush. Termin zbioru jest więc ważną informacją o herbacie, ale nie zastępuje oceny jej jakości.

Ten sam ogród, różne herbaty

Sezonowość doskonale pokazuje, jak wiele czynników kształtuje smak herbaty. Ten sam krzew, rosnący w tym samym miejscu i przetwarzany przez tego samego producenta, może dostarczyć w ciągu roku surowca o różnych właściwościach. Dlatego informacja o terminie zbioru jest szczególnie cenna przy porównywaniu herbat pochodzących z jednej plantacji lub regionu. First flush, second flush czy autumnal flush nie są więc jedynie dodatkowymi określeniami w nazwie produktu. Opowiadają o momencie, w którym powstał surowiec, a wraz z nim o warunkach, które współtworzyły smak i aromat gotowej herbaty.

Udostępnij:

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Zapisz się <span> na Newsletter </span>

Zapisz się na Newsletter

Udostępnij:
błąd: Materiały na stronie podlegają prawom autorskim.