przez Wega- Import herbaty
Sri Lanka należy do najbardziej znanych krajów produkujących herbatę, a określenie Ceylon Tea od dziesięcioleci jest rozpoznawalne na całym świecie. Herbaty pochodzące z różnych części wyspy mogą jednak znacząco różnić się wyglądem liści, aromatem, kolorem naparu i smakiem. Import herbaty ze Sri Lanki zaczyna się znacznie wcześniej niż w momencie załadunku towaru do kontenera. Wybór producenta, regionu pochodzenia, odpowiedniej klasy herbaty i konkretnej partii, ocena próbek, dokumentacja oraz organizacja transportu to kolejne etapy drogi, którą herbata cejlońska pokonuje przed dotarciem do Polski. Jak wygląda ten proces w praktyce?
Ceylon Tea – herbata pochodząca ze Sri Lanki
Nazwa Ceylon Tea nawiązuje do dawnej nazwy Sri Lanki – Cejlonu – i do dziś jest powszechnie używana w międzynarodowym handlu herbatą. Nie oznacza jednak jednego konkretnego rodzaju czy profilu smakowego. Warunki uprawy na wyspie są bardzo zróżnicowane. Znaczenie mają wysokość nad poziomem morza, opady, temperatura, ukształtowanie terenu oraz wpływ monsunów. Sri Lanka Tea Board wyróżnia siedem głównych regionów herbacianych: Nuwara Eliya, Uva, Dimbula, Kandy, Ruhuna, Sabaragamuwa i Uda Pussellawa. Każdy z nich jest kojarzony z nieco innym charakterem produkowanych herbat. Dlatego przy wyborze herbaty ze Sri Lanki samo określenie „Ceylon” mówi zdecydowanie za mało.
Region pochodzenia ma znaczenie
Herbata pochodząca z wysoko położonych plantacji może mieć zupełnie inny charakter niż produkt z niższych, cieplejszych obszarów wyspy. Dobrym przykładem jest Nuwara Eliya, jeden z najwyżej położonych i najbardziej znanych regionów herbacianych Sri Lanki. Tamtejsze herbaty są kojarzone z jaśniejszym naparem i delikatniejszym, aromatycznym profilem. Z kolei inne regiony mogą dostarczać herbat o mocniejszym kolorze naparu i bardziej zdecydowanym smaku. Różnice występują jednak nie tylko pomiędzy regionami. Na charakter produktu wpływają również konkretna plantacja, termin zbioru i warunki pogodowe panujące w danym sezonie. Nawet herbata z tego samego ogrodu może zmieniać swoje cechy pomiędzy kolejnymi partiami. Dla importera oznacza to konieczność dokładnego określenia, jakiego produktu poszukuje.
Klasyfikacja herbat cejlońskich – co oznaczają OP, BOP i BOP1?
Jedną z najbardziej charakterystycznych cech handlu czarną herbatą ze Sri Lanki jest rozbudowany system oznaczeń dotyczących wyglądu i wielkości liścia. Na ofertach, próbkach i specyfikacjach można spotkać m.in. skróty:
- OP – Orange Pekoe – klasa herbaty liściastej,
- OPA – Orange Pekoe A – liście dłuższe i większe,
- OP1 – Orange Pekoe 1 – długie, smukłe i dobrze skręcone liście,
- BOP – Broken Orange Pekoe – herbata o łamanym, mniejszym liściu,
- BOP1 – Broken Orange Pekoe 1 – liść skręcony, krótszy niż OP1,
- FBOP – Flowery Broken Orange Pekoe – drobniejsza herbata, w której mogą występować tipsy,
- BOPF – Broken Orange Pekoe Fannings – jeszcze drobniejsza frakcja, często wykorzystywana tam, gdzie oczekiwane jest szybkie uzyskanie intensywnego naparu.
Sri Lanka Tea Board określa parametry poszczególnych klas, wskazując m.in. wielkość, kształt i sposób skręcenia liści. Ważne jest jednak, aby nie traktować tych oznaczeń jak prostej skali jakości od najlepszej do najgorszej. Klasa liścia opisuje przede wszystkim jego formę i wielkość, a nie automatycznie jakość sensoryczną herbaty. BOP1 nie musi więc być „lepsza” od OP tylko dlatego, że przy nazwie pojawia się dodatkowa cyfra. Są to po prostu różne klasy produktu, które mogą odpowiadać innym potrzebom klientów.
Wielkość liścia wpływa na charakter naparu
Klasyfikacja ma znaczenie nie tylko dla wyglądu suszu. Stopień rozdrobnienia liści wpływa również na sposób, w jaki herbata zachowuje się podczas parzenia. Większe liście zazwyczaj oddają swoje składniki do wody wolniej, natomiast drobniejsze frakcje mają większą powierzchnię kontaktu z wodą i mogą szybciej tworzyć intensywny napar. Z tego względu importer wybierający herbatę nie powinien kierować się wyłącznie nazwą klasy. Liczy się również jej późniejsze zastosowanie – inny produkt może sprawdzić się jako herbata liściasta sprzedawana samodzielnie, inny jako składnik mieszanki, a jeszcze inny w produktach przeznaczonych do szybkiego parzenia.
Pierwszy etap importu – określenie, jakiej herbaty szukamy
Zanim pojawi się zamówienie, trzeba określić oczekiwane parametry produktu. W przypadku herbaty cejlońskiej mogą to być m.in. region pochodzenia, klasa liścia, wygląd suszu, kolor naparu, moc, aromat, smak oraz oczekiwany poziom cierpkości. Istotna jest również cena docelowa. Nawet w obrębie tej samej klasy można znaleźć produkty różniące się jakością i profilem sensorycznym. Dopiero na podstawie takich informacji producent lub eksporter może zaproponować konkretne herbaty do oceny.
Próbki – jeden z najważniejszych etapów wyboru
Przy imporcie herbaty ze Sri Lanki próbka ma ogromne znaczenie. Sama nazwa produktu czy oznaczenie OP, BOP lub BOP1 nie wystarczą, aby ocenić, czy dana herbata odpowiada potrzebom odbiorcy. Próbki pozwalają porównać wygląd suchego liścia, jego jednorodność i kolor, a następnie ocenić aromat, barwę naparu, smak, moc i cierpkość. Można również obejrzeć liście po zaparzeniu. Jeżeli importer poszukuje produktu mającego zastąpić wcześniej kupowaną herbatę, ocena może polegać na porównaniu nowej próbki ze wzorcem referencyjnym. Wtedy liczy się nie tylko ogólna jakość, ale również możliwie duże podobieństwo do produktu, który znają już klienci.
Próbka jest dobra – ale czy taka sama będzie cała partia?
To jedno z ważniejszych pytań przy zakupie herbaty. Herbata jest produktem rolnym i naturalnie zmienia się w zależności od zbioru, pogody czy konkretnej partii produkcyjnej. Dlatego zaakceptowanie próbki powinno prowadzić do możliwie precyzyjnego określenia produktu, który zostanie później dostarczony. Przy kolejnych zamówieniach szczególnego znaczenia nabiera powtarzalność. Hurtownik lub producent mieszanek nie zawsze poszukuje najbardziej niezwykłej herbaty na rynku – często potrzebuje produktu, który przy następnej dostawie będzie możliwie zbliżony do poprzedniego.
Importer herbaty ze Sri Lanki – dlaczego wybór partii jest tak ważny?
W przypadku Ceylon Tea importer nie kupuje po prostu „czarnej herbaty ze Sri Lanki”. Pod tą nazwą kryją się produkty z różnych regionów, plantacji, zbiorów i klas liścia. Dwie herbaty oznaczone jako BOP1 mogą różnić się aromatem, mocą, kolorem naparu czy cierpkością. Z kolei większy i efektowniejszy liść nie musi automatycznie oznaczać produktu lepiej odpowiadającego potrzebom konkretnego klienta. Jednym z najważniejszych elementów importu pozostaje ocena próbek i wybór właściwej partii, a następnie dbałość o możliwie dużą powtarzalność produktu przy kolejnych dostawach.
Dokumentacja i bezpieczeństwo herbaty
Po zaakceptowaniu produktu trzeba również zweryfikować kwestie związane z jego bezpieczeństwem i dokumentacją. Herbata sprowadzana ze Sri Lanki do Polski jest żywnością importowaną z państwa spoza Unii Europejskiej. Produkt wprowadzany na rynek UE musi więc spełniać obowiązujące wymagania prawa żywnościowego. Dotyczy to m.in. najwyższych dopuszczalnych poziomów pozostałości pestycydów (MRL). Te same unijne MRL obowiązują żywność produkowaną w UE oraz żywność importowaną z państw trzecich. W zależności od produktu i ustaleń z dostawcą dokumentacja może obejmować m.in. specyfikację, Certificate of Analysis (COA), informacje dotyczące partii oraz wyniki określonych badań.
Uzgodnienie zamówienia i warunków handlowych
Po wyborze herbaty ustalane są szczegóły zamówienia: ilość, cena, rodzaj opakowania, termin przygotowania produktu, sposób płatności oraz warunki dostawy. W handlu międzynarodowym stosuje się reguły Incoterms®, które określają podział obowiązków, kosztów i ryzyka pomiędzy sprzedającym a kupującym. Producent lub eksporter może następnie wystawić PI – Proforma Invoice, zawierającą uzgodnione warunki zamówienia. Po ich zaakceptowaniu rozpoczyna się przygotowanie partii do wysyłki.
Jak herbata ze Sri Lanki trafia do Polski?
Przy większych zamówieniach podstawowym sposobem transportu jest fracht morski. Herbata pakowana jest w opakowania zbiorcze i przygotowywana do wielotygodniowej podróży. Sposób pakowania ma szczególne znaczenie, ponieważ herbata łatwo pochłania wilgoć i obce zapachy. Podczas transportu musi być więc odpowiednio zabezpieczona przed czynnikami, które mogłyby pogorszyć jej jakość. W zależności od wielkości zamówienia towar może być przewożony jako FCL (Full Container Load) albo LCL (Less than Container Load).
Od Colombo do europejskiego portu
Głównym punktem obsługującym morski handel międzynarodowy Sri Lanki jest Colombo. Po przygotowaniu towaru i bookingu przesyłka trafia do portu, a następnie zostaje załadowana na statek. Importer otrzymuje informacje dotyczące ETD, czyli przewidywanego terminu wypłynięcia, oraz ETA – przewidywanego terminu przybycia do portu docelowego. Transport nie zawsze odbywa się jednym statkiem. W zależności od wybranego połączenia może wystąpić transshipment, czyli przeładunek kontenera w porcie pośrednim. Podobnie jak w przypadku dostaw z innych części Azji, na rzeczywisty czas transportu mogą wpływać zmiany rozkładów statków, warunki pogodowe, kongestia w portach czy opóźnienia podczas przeładunków.
Dokumenty towarzyszące dostawie
Do podstawowych dokumentów wykorzystywanych przy imporcie mogą należeć:
- Commercial Invoice – faktura handlowa,
- Packing List – lista pakowa,
- B/L (Bill of Lading) – konosament,
- Certificate of Origin – świadectwo pochodzenia, jeśli jest wymagane lub potrzebne,
- specyfikacja produktu,
- dokumentacja jakościowa i wyniki badań dotyczące danej partii.
Zakres dokumentów może się różnić w zależności od produktu, warunków transakcji i aktualnych wymagań.
Kontrola przy imporcie do Unii Europejskiej
Herbata należy do żywności pochodzenia niezwierzęcego. Zdecydowana większość tego rodzaju żywności nie musi być obowiązkowo kierowana do wyznaczonego punktu kontroli przed każdym wprowadzeniem na rynek UE. Wyjątek stanowią m.in. określone produkty i kraje pochodzenia objęte czasowo zwiększonym poziomem kontroli lub szczególnymi warunkami przywozu. Wykazy takich produktów są regularnie aktualizowane na podstawie analizy ryzyka i wyników wcześniejszych kontroli. Przed wysyłką należy sprawdzić aktualne wymagania dotyczące konkretnego rodzaju herbaty i jej kodu CN. Jeśli dana przesyłka podlega szczególnym zasadom, mogą być wymagane dodatkowe dokumenty, wcześniejsze zgłoszenie lub badania.
Odprawa celna i odbiór herbaty
Po dotarciu przesyłki do Unii Europejskiej towar przechodzi wymagane formalności celne. Podczas odprawy znaczenie mają m.in. prawidłowa klasyfikacja taryfowa, wartość celna, pochodzenie produktu oraz dokumentacja handlowa. Po zakończeniu wymaganych procedur przesyłka może zostać odebrana z portu i skierowana do magazynu. Tam sprawdza się m.in. stan opakowań, ilość otrzymanego towaru, oznaczenia partii oraz zgodność dostawy z zamówieniem. W razie potrzeby przeprowadzana jest również ponowna ocena produktu lub badania.
Co dzieje się z herbatą cejlońską po imporcie?
Herbata może być sprzedawana w oryginalnej postaci jako produkt liściasty, konfekcjonowana w mniejsze opakowania albo wykorzystywana jako składnik mieszanek. Czarna herbata ze Sri Lanki jest również popularnym surowcem do blendów. Odpowiednio dobrane partie pozwalają uzyskać określony kolor, moc i charakter naparu, dlatego znajomość poszczególnych klas liścia ma znaczenie nie tylko na etapie zakupu, lecz także podczas późniejszego komponowania produktów. W całym procesie musi zostać zachowana identyfikowalność partii, umożliwiająca prześledzenie drogi produktu w łańcuchu dostaw.
Od cejlońskiej plantacji do magazynu w Polsce
Import herbaty ze Sri Lanki łączy znajomość samego produktu z kontrolą jakości, logistyką i wymaganiami dotyczącymi bezpieczeństwa żywności. Region pochodzenia, klasa liścia, konkretna partia i jej profil sensoryczny są równie ważne jak cena czy termin dostawy. Droga Ceylon Tea do Polski zaczyna się więc nie w porcie, ale przy wyborze odpowiedniej herbaty. Dopiero później pojawiają się dokumenty, kontener, statek i odprawa celna. A kiedy dostawa trafia do magazynu, za oznaczeniem OP, BOP czy BOP1 kryje się już cały proces – od plantacji i producenta na Sri Lance po gotową partię przeznaczoną do dalszej sprzedaży.
